|
Buluş Nedir?
Buluş, "tarım dahil, sanayideki herhangi bir spesifik sorunun çözümü" olarak
tanımlanır.
Patent Nedir?
Patent ise, buluş sahibinin buluş konusu ürünü belirli bir süre üretme,
kullanma, satma veya ithal etme hakkıdır. Bu hakkı gösteren belgeye de patent
denir. Geleneksel terminoloji ile sınai mülkiyet haklarının içinde önemli bir
yer tutan patent hakkı, özellikle teknoloji transferinin aracı olması bakımından
gelişmekte olan ülkeleri daha çok ilgilendiren maddi olmayan bir mala ilişkin
haktır.
Makineler, araçlar, aygıtlar, kimyasal bileşikler ve işlemleri ile her türlü
üretim yöntemleri, patent korumasının kapsamındadır.
Patent Yasalarının amacı; buluş yapmayı, yenilikleri ve yaratıcı fikri
faaliyetleri teşvik etmek için gerekli olan korumayı ve buluşlarla elde edilen
teknik çözümlerin sanayide uygulanmasını sağlamaktır. Verilen patentler ve
bunların sanayide uygulanması ile teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin
gerçekleşmesi sağlanır. Sanayi alanında gelişmiş ülkelerde verilen patent
sayılarının yüksekliği bu düşüncenin doğruluğunu kanıtlamaktadır.
Buluşların Patent İle Korunmasının Amaçlarını Şu Şekilde Sıralayabiliriz
Zihni yaratmanın tanınması,
Buluş faaliyetinin özendirilmesi,
Buluş sahibinin ödüllendirilmesi,
Araştırma geliştirme sonuçlarının açıklanarak, teknik bilginin
yaygınlaştırılması.
Keşifler, bilimsel teoriler, matematik yöntemleri, zihni faaliyet ile ilgili
ticari, mali ve ekonomik konular, şans oyunları, edebiyat ve sanat eserleri,
kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı buluşlar gibi konular patent koruması
dışında kalmaktadır.
Patentle Korunacak Buluşlarda Aranan Kriterler Nelerdir?
Yenilik: başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da
uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir
Tekniğin bilinen durumunun aşılması: Konuda uzman bir kişinin kolayca
düşünüp uygulamaya koyamayacağı nitelik anlamındadır.
Sanayiye uygulanabilirlik: tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe
uygulanabilir özellik taşıması kriterleri aranır.
Patent Verilemeyecek Konular Nelerdir?
Keşifler, bilimsel teoriler, matematik yöntemleri, zihni faaliyet ile ilgili
ticari, mali ve ekonomik konular, şans oyunları, edebiyat ve sanat eserleri,
kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı buluşlar gibi konular patent koruması
dışında kalmaktadır.
Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar,
bilgisayar yazılımları;
Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik
yönü bulunmayan usuller.
İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan,
hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri.
Buluş Niteliğinde Olmasına Rağmen, Patent Verilemeyecek Buluşlar
Konusu kamu veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki
veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.
Türkiye'de İncelemesiz ve İncelemeli Olmak Üzere İki Çeşit Patent Sistemi
Vardır
İncelemesiz sistemde: ülkemizde mali kaynakları kısıtlı olan buluş sahiplerine
ucuz, süratli, ancak süresi nispeten kısıtlı, 7 yıllık bir koruma
sağlanmaktadır.
İncelemeli sistemde: işlemler daha uzun sürmekte, ancak incelemeli
patent, başvurunun patentlenebilirlik kriterlerine sahip olup olmadığını
gösteren bir inceleme raporuna dayanarak verildiği için daha sağlam ve daha uzun
bir koruma elde edilmektedir ve 20 yıllık bir koruma sağlanmaktadır. İncelemesiz
patent, gerekli şartlar yerine getirilmek ve incelenmek şartıyla incelemeli
patente dönüştürülebilmektedir.
Araştırma Raporu: bir patent başvurusu konusu buluşun yeniliği, sanayide
uygulanabilirliği ve tekniğin bilinen durumunun aşılıp aşılmadığı konusunda
inceleme yapılmasını sağlayacak referans patentler ve diğer açıklanmış
bilgilerin saptandığı ve uzman görüşünün yer aldığı yetkili araştırma
kuruluşları tarafından düzenlenen bir rapordur
İncelemesiz Patent: Üçüncü kişilerin yayınlanan başvuru ve araştırma
raporu ile ilgili olarak bildirecekleri görüşler başvuru sahibine bildirilir.
Belirlenen süre dolduktan sonra, üçüncü kişilerin görüşleri dikkate alınmadan,
İncelemesiz Patent yedi yıl için verilir. Bu sistemde, patent verilebilirlik
şartları açısından esas inceleme yapılmaz.
İnceleme Raporu: Bir patent başvurusu konusu buluşun yeniliği, sanayide
uygulanabilirliği ve tekniğin bilinen durumunun aşılıp aşılmadığı konusunda
uzman kararının yer aldığı yetkili inceleme kuruluşu tarafından düzenlenen bir
rapordur.
İncelemeli Patent: Araştırma Raporunun yayınlanmasından sonra, üçüncü
kişiler, patent verilebilirlik şartları açısından itiraz edebilir. Başvuru
sahibinin incelenerek patent verilmesini tercih etmesinden veya bir üçüncü
kişinin inceleme yapılmasını talep etmesinden sonra, esas inceleme yapılır.
İnceleme Raporunun olumlu olması veya olumsuzlukların giderilmesi halinde
İncelemeli Patent 20 yıl için verilir.
Patent ve Faydalı Model belgesi koruma süreleri kaç yıldır?
1- İncelemeli patent 20 yıl,
2- İncelemesiz patent 7 yıl,
3- Faydalı model belgesi 10 yıl,
Koruma süresi sona eren Patent ve Faydalı Modeller halka mal olur. |
