Marka Nedir?

Marka, bir işletmenin mal veya hizmetlerinin diğerlerinden ayırt edilebilmesini sağlayan ve baskı yoluyla yayınlanabilen her türlü işarettir. Kişi adları dahil sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, renk kombinasyonları veya bütün bu işaretlerin kombinasyonları marka olabilecek işaretlerdir.

Marka Çeşitleri

• Ticaret Markası
• Hizmet Markası
• Ticaret - Hizmet Markası

Marka Tescil Kriterleri

Değerlendirme kriterleri temel düzenlemeleri içermektedir; bu çerçevede söz konusu ilkelerin her başvuru için uygulanacak standart kurallar olduğunu söylemek doğru olmayacaktır. Her başvuru dosyasının kendisine ilişkin birtakım farklılıklar içerdiği göz önüne alınarak; değerlendirme kriterlerinin sadece temel noktaları vurguladığının altını çizmek yerinde olacaktır.

Kanun Hükmünde Kararnamenin 7nci maddesinde yer alan ret gerekçeleri arasında bir öncelik sıralaması bulunmamaktadır. Kanun koyucunun 7nci maddede sıraladığı gerekçelerin tamamı birbirinden bağımsızdır ve bu çerçevede ayırt edici nitelikten yoksunluk gerekçesiyle reddedilen bir markanın, diğer bentler çerçevesinde de reddedilmesi yerinde bir uygulamadır.

Sloganlar

• Ayırt edici niteliğinin bulunması şartı ile her türlü sözcük ve sözcük gruplarının marka olma niteliği mevcuttur.
• Sloganlar, yedinci maddenin diğer hükümleri yönünden tescile engel bir durumun bulunmaması, sloganın üzerinde kullanılacağı mal veya hizmetler için tanımlayıcı nitelikte olmaması, kalite bildirmemesi veya sloganın esas unsurunun başka bir marka ile aynı ya da benzer olmaması hallerinde ayırt edici niteliktedir.
• Bununla birlikte, özellikle anlamları dikkate alındığında sloganların da diğer ibareler gibi ayırt edici niteliği bulunmayabilir. Bu nedenle, sloganlar için diğer ibarelerden farklı bir değerlendirme yapılmaz.
• Günlük yaşama girmiş ve herkes tarafından her gün kullanılır durumda olan sloganlar veya bu nitelikteki terimler ayırt edici olarak değerlendirilmez.

Latin Karakterleri Dışındaki Karakterlerde Yapılmış Başvuruların Ayırt Ediciliği

Bu tarz başvurular (Çin, Japon, Arap, Kiril alfabesi, vb. ile yapılan başvurular) ilke olarak ayırt edici ve yayınlanabilir niteliktedir. Başvuru dilekçesinde ibarelerin Latin harflerine harf çevirisinin yapılması zorunlu olduğundan, anlam araştırması yapabilme imkanı da uzmanlar açısından mevcuttur. Bu çerçevede, KHK'nın diğer bentleri açısından bir ret durumunun söz konusu olmaması halinde bu tip başvurular yayınlanır.

Şekille birlikte yer alan aynı veya benzer ibareler:

• Kelime + şekilden oluşan marka başvurularında, markanın ayırt edici unsuru açısından yapılan değerlendirmelerde öncelik markanın kelime unsuruna verilecektir.
• "Şekil + Tam ticaret unvanının yazılması durumunda ise ticaret unvanının ayırt edici unsuru göz önüne alınarak benzerlik değerlendirilmesi yapılacaktır.

Şekil Benzerlikleri

• Şekil benzerliklerinde (tek başına şekil veya başka bir unsurla birlikte şeklin markada yer alması durumu), mal/hizmet benzerliğinin de varolması durumunda 7/1-(b) çerçevesinde ret prosedürü uygulanacaktır.
• Yapılan değerlendirmelerde tescili talep edilen ibarenin (herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret veya meslek grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adlar) tescil edilebilir nitelikte olup olmadığı hususu ilişkili olduğu sektör göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir.
• Bununla birlikte, tescili talep edilen bir meslek adının veya herkes tarafından kullanılan bir işaret veya adlandırmanın tescili talep edilen mal veya hizmetlerle herhangi bir ilgisinin bulunmaması halinde bu tür bir başvuru ilgili bent gereğince reddedilmeyecektir.
• Meslek adları ve unvanların değerlendirilmesinde kamu düzeni unsuru dikkate alınarak meslek onurunu zedeleyici nitelikteki başvurular (mal ve hizmetler dikkate alınarak) reddedilecektir.

• Niteliği itibarıyla tehlikeli ve sakıncalı ürünler açısından;
• Coğrafi kaynak bakımından yanıltıcı olabilecek markalarda;
• Ürünün ambalajı ile yapılan marka başvurularında ürünün ismine yer verilmesi halinde mal listesinde yer alan diğer mallar için;

İl Adları

• Türkiye'deki il adları tek başlarına tescil edilmeyecek ve il isimleri 7/a bendi çerçevesinde reddedilecektir. (Aydın, vb. gibi ayrı anlamları olan il isimleri bu uygulamanın dışında tutulacaktır.)
• İl adlarının yanına üretilen malın ya da hizmetin adı ya da mal veya hizmetin sektörü geldiğinde de başvuru reddedilecektir. Ayrıca, il adının ticaret unvanıyla birlikte yer aldığı başvurular da reddedilecektir.
• İl isimlerinin yanına ayırt ediciliği sağlayacak bir unsurun gelmesi halinde ise bu ibareler tescil edilebilir nitelikte görülecektir.
• "İstanbul..............Odası", "İstanbul ..................Birliği", gibi başvurularda ise marka bütün olarak değerlendirilecektir.
• İl adlarının ürünle özdeşleşmiş olduğu ya da belirli bir coğrafi kaynağa gönderme yaptığı durumlarda ise başvurular 7/c kapsamında da değerlendirilecek ve reddedilecektir.

Yabancı başkentler ve şehir adları

Yabancı başkentlerin, eyaletlerin, şehirlerin adları yalnızca meşhur, bilinir oldukları ve doğrudan çağrışıma neden olabilecekleri mallar/hizmetler için başvuruda bulunulması halinde reddedilecek, diğer her türlü başvuru için tescil edilecektir.

Ülke adları

• Yabancı ülke isimleri, genel ilke olarak üçüncü kişiler adına marka olarak tescil edilmeyecektir.
• TÜRKİYE ibaresi esas unsur ve münhasıran marka olarak verilmeyecektir. Ancak marka örneği üzerinde, marka vasfı oluşturmayacak şekilde markanın yan unsuru olarak kullanılabilecektir.
• Türk, Turco, Turca, Turka, Turkish ve Türk anlamına gelecek kelimeler tek başına marka olarak verilmeyecekler, yanına gelen ibareyle birlikte ayırt edici nitelik kazanacaklarsa reddedilmeyeceklerdir. Bu çerçevede, mal/hizmet listesi de göz önüne alınarak, ilave edilecek ibarenin marka olabilme özelliği çerçevesinde değerlendirme yapılacaktır.

EURO ibarelerine ilişkin değerlendirme

Tek başına "euro" ibaresi koruma altında olduğu için 7/1-(g) doğrultusunda da reddedilecektir. Diğer taraftan, "euro" kelimesinin yanına gelen diğer ibarenin ilgili mal/hizmet sınıfları için marka olma özelliği varsa başvuru yayınlanacaktır. Bu çerçevede, mal/hizmet listesi de göz önüne alınarak, ilave edilecek ibarenin marka olabilme özelliği çerçevesinde değerlendirme yapılacaktır.

• Türk Bayrağını esas veya yan unsur olarak içeren hiçbir marka tescil edilmeyecektir. Kanunen bayrağı kullanma yetkisine sahip olan kuruluşların yaptığı başvurular ise yayınlanabilir.
• Türkiye Haritasını münhasıran veya esas unsur olarak içeren başvurular reddedilecektir. Ancak, haritayı yan-yardımcı unsur olarak içeren başvurular yayınlanabilir.
• İnternet üst seviye alan adlarını ön ek ve/veya son ek olarak içeren marka başvurularında "www." ve ".com" gibi ön ek ve son ekler yokmuş gibi değerlendirme yapılacaktır.

Marka Tescili ile marka sahibinin elde ettiği haklar

• Marka tescili sahibine on yıllık bir koruma süresi kazandırır.istenildiği takdirde onar 10"ar yıllık periyotlarla yenileme hakkına sahiptir.
• Marka tescil sahibi kendi markasının aynısını veya kati?a olasılığı olan tüm markaların kullanımını engeller.
• Marka sahibi markasını devredebilir, lisans verebilir,veraset yoluyla yakınlarına bırakabilir.

Marka Hakkına Tecavüz halinde verilecek cezalar

- 03.11.1995 tarih ve 4128 sayılı yasa ile hak sahibine tanınan münhasır yetkilerin, üçüncü kişiler tarafından izinsiz kullanımı tecavüz olarak değerlendirilmiş ve bu durum hukuk ve ceza davaları ile yaptırıma bağlanmıştır. Hukuk davalarında tecavüzün önlenmesi, kaldırılması, maddi ve manevi tazminat, ceza davalarında ise caydırıcılığı sağlayıcı nitelikte para ve hapis cezaları ile işyerinin kapatılması ve ticaretten men cezası öngörülmüştür. Bu cezalar suçun niteliğine göre 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ve para cezası seklinde uygulanmaktadır.